چالشهای طرح تغییر اقامت دائم انگلستان
دولت بریتانیا طرح تغییر اقامت دائم انگلستان را به صورت عمومی منتشر کرده است تا کارشناسان و صاحبنظران پیش از تصویب این طرح نظرات خود را در این زمینه اعلام کنند.
انتشار این طرح ، واکنشها بسیاری در میان جامعه بریتانیا و افرادی که زندگیشان تحت تاثیر آن قرار میگیرد در پی داشته و سوالات بسیاری را برای افراد مختلف ایجاد کرده است. حامد ساده، وکیل بینالمللی و مدیرعامل گروه حقوقی بینالمللی MVCG، در یادداشت زیر به بررسی این طرح و نکات قابل تامل و چالش برانگیز آن پرداخته است:
«دولت بریتانیا به تازگی پیشنهادی را برای تغییر در قوانین و مسیر اعطای اقامت دائم یا Indefinite Leave to Remain (ILR) مطرح کرده است.
در این طرح پیشنهادی جدید، تغییرات مختلفی مطرح شده که مهمترین آن، تغییر مدت زمان فرآیند اعطای اقامت است که بهجای یک دورهٔ مشخص و عمومی 5 ساله، به فرآیندی بر پایهٔ معیارهای جدید با پایهٔ طولانیتر( اکثرا 10 سال) و بر اساس شواهدِ مشارکت اقتصادی و اجتماعی صورت خواهد گرفت.
هدف اعلامشده دولت از این تغییرات، افزایش ارتباط اعطای اقامت دائم با مشارکت اقتصادی و اجتماعی متقاضیان است اما این تغییر، پیامدها و پرسشهای مهمی را به همراه دارد.
نکاتچالشبرانگیز طرح تغییر اقامت دائم انگلستان
بر اساس متن منتشرشده از این طرح، نکات چالشبرانگیزی در آن دیده میشود که در ادامه به برخی از آنها میپردازیم:
1.طولانیتر شدن مسیر برای اکثریت متقاضیان: این طرح پیشنهاد میکند زمان پایه برای بسیاری از متقاضیان بهطور چشمگیری افزایش یابد (معمولا تا ۱۰ سال و برای برخی مشاغل تا ۱۵ سال) که به معنی انتظار طولانیتر و بلاتکلیفی بیشتر برای بسیاری از خانوادهها به ویژه افراد دارای ویزا SKILLED WORKER است.
2.تقسیمبندی مبتنی بر کار و درآمد: معیارهای کاهش یا افزایش مدتزمان مورد نیاز مبتنی بر سطح درآمد، نوع شغل یا استفاده از کمکهای عمومی است، برای نمونه افرادی که دارای درآمد مشمول مالیات بیشتر هستند، ممکن است شامل تخفیف زمانی 5 یا 7 ساله شوند و افرادی با مشاغل کمدرآمدتر مشمول دوره زمانی 15 ساله شوند؛ این موضوع میتواند نابرابری بین گروههای مختلف را تشدید کند.
- نگرانی اعمال قانون برای حاضرین کنونی در کشور: دولت در نظر دارد این سازوکار را بر افرادی که هماکنون در بریتانیا اقامت دارند نیز اعمال کند، یعنی این طرح در صورت تبدیل شدن به قانون «عطف به ماسبق» خواهد شد. امری که اعتراض حقوقی و اضطراب اجتماعی ایجاد کرده است.
4.تعارض با تعهدات حقوق بشری: پیشنهاداتی درباره مسیرهای طولانیتر یا محدودیتهای بیشتر برای برخی گروهها (شامل پناهندگان یا استفادهکنندگان از کمکهای عمومی) مطرح شده است که میتواند با ملاحظات حقوق بشری و بینالمللی در تضاد قرار گیرد.
5.پیچیدگی و بار اداری: سنجش «مشارکت اجتماعی» (داوطلبی، سطح زبان، مالیات پرداختی و …) و راستیآزمایی مدارک برای تعداد زیادی پرونده، هزینه و پیچیدگی اداری بالایی به همراه خواهد داشت.
6.اثر بر بازار کار و خدمات حیاتی: افزایش مدت لازم برای دریافت اقامت دائم ممکن است در جذب و ماندگاری کارکنان در بخشهایی ضروری مانند سلامت، آموزش و مراقبت، تأثیر منفی داشته باشد، مگر آنکه استثناهایی روشن و کارآمد تعریف شود.
وضعیت فعلی طرح تغییر اقامت دائم انگلستان
متن این طرح از ماه نوامبر برای دورهٔ مشورتی و دریافت نظرات عموم باز شدهاست و این دوره تا فوریه 2026 ادامه خواهد داشت. پس از بسته شدن دوره مشاوره عمومی، دولت نظرات و تحلیلهای مطرح شده را بررسی و موضع نهایی را اعلام خواهد کرد.
در صورت نهایی شدن طرح، تغییرات قانون مهاجرت بهصورت رسمی در قالب «Statement of Changes to the Immigration Rules» تنظیم خواهد شد البته اجرایی شدن این طرح یا اعمال تغییر بر روی آن، وابسته به نتایج مشاوره عمومی، تصمیمات سیاسی و چالشهای حقوقی خواهد بود.
به طور کلی این طرح جهتگیری روشنی به سمت سختتر کردن مسیر اقامت دائم بریتانیا دارد. اگرچه هدفِ اعلامی، مرتبطساختن اعطای ILR با مشارکت اجتماعی و جلوگیری از سوءاستفاده از سیستم مهاجرتی بریتانیاست اما ملاحظات حقوقی، اداری و اقتصادی قابلتوجهی درمورد آن مطرح است که پیشبینی سرنوشت نهایی طرح را تا پیش از اتمام دورهٔ مشاوره و بررسیهای بعدی دشوار میکند.»
حامد ساده
وکیل بینالمللی و مدیرعامل گروه حقوقی بینالمللی MVCG
بیشتر بخوانید
آیا در صورت اخذ تابعیت خارجی، اموال ما در ایران توقیف میشوند؟